27-03-09

Gevangenisbeleid: De Vlaamse Gemeenschap zorgde voor geen enkele verbetering


terechtstellingen_afb_2kinderrechtenenmensenrechtenbestaannietinBelgië

De Vlaamse Regering keurde in 2000 een 10-jaren-plan goed. De bedoeling hiervan was om de samenwerking tussen de gevangenissen en de Vlaamse Gemeenschap verder uit te werken. Het plan kreeg de naam “het strategisch plan voor de hulp -en dienstverlening aan gedetineerden en hun sociale omgeving” met zich mee.

Jammer genoeg is er maar weinig resultaat te zien van dit Strategisch Plan...
De uitvoeringsbesluiten van bepaalde wetsartikels inzake de strafuitvoering worden al twee jaar geblokkeerd zonder dat de Vlaamse Gemeenschap die gang van zaken in vraag stelt.


De gevangenis … heeft het nu wel allemaal zin?

De cijfers liegen er niet om: steeds meer mensen worden opgesloten en zij blijven steeds langer in voorhechtenis. De arresthuizen zitten overvol en ook de gevangenissen voor strafuitvoering hebben geen plaatsen meer vrij.
En wat gebeurt er dan met die mensen die opgesloten worden? Het is duidelijk dat sommige politici hier geen duidelijk standpunt innemen. Onder druk van de publieke opinie klinkt steeds luider de roep om mensen op te sluiten in de gevangenis en dan “de sleutel weg te gooien”. Maar dit is geen goede strategie, want elke gedetineerde komt op een bepaald moment vrij. En dan komt hij terug in de samenleving.

Wie bepaalt welk beleid er gevoerd wordt in de gevangenis?

Daar hebben we een stukje geschiedenis voor nodig. In 1980 is er een staatshervorming geweest. Sommige bevoegdheden bleven federaal (lees Belgisch), andere bevoegdheden gingen naar de Gemeenschappen en de Gewesten.
De staatshervorming dateert al van 1980, maar het duurde nog een hele tijd voor deze bevoegdheidsverdeling ook in de gevangenissen werd doorgevoerd. In 1994 werd een samenwerkingsakkoord gesloten tussen de federale staat en de Vlaamse Gemeenschap.
De hulp- en dienstverlening (Vlaamse Gemeenschap) kon zo beter aansluiten bij de eigenlijke strafuitvoering (federale staat).
We moesten nog wachten tot 2000 voor er door de Vlaamse Regering een 10-jaren-plan werd goedgekeurd, waarbij de samenwerking tussen de gevangenissen en de Vlaamse Gemeenschap verder werd uitgewerkt. Dit plan heet voluit “het strategisch plan voor de hulp -en dienstverlening aan gedetineerden en hun sociale omgeving”.
Vanaf 2002 werd er gestart in enkele Vlaamse gevangenissen en Antwerpen viel in de prijzen. Ook in Merksplas, Turnhout, Hoogstraten en Wortel werd er in 2002 gestart.
Daarna volgde Brugge en dit jaar start men in Hasselt. Begin 2007 volgt Gent. Het doel is om tegen 2010 in elke Vlaamse gevangenis een vertegenwoordiging van de Vlaamse Gemeenschap te hebben.

Welke zijn nu de bevoegdheden van de Vlaamse Gemeenschap?

Wel, het gaat vooral over de zogenaamde “persoonsgebonden materies”: arbeid en tewerkstelling, onderwijs, cultuur en sport, welzijns- en gezondheidzorg. Beslissingen en initiatieven over deze domeinen kunnen genomen worden door de Vlaamse Gemeenschap.

Wat is de visie van de Vlaamse Gemeenschap?

De Vlaamse Gemeenschap had een grootschalige campagne kunnen voeren om in deze verschillende gevangenissen mensen aan te werven, die dan allerlei activiteiten organiseren. De Vlaamse Gemeenschap heeft niet voor deze formule gekozen. De Vlaamse Gemeenschap subsidieert in de samenleving heel wat organisaties die activiteiten (diensten) of hulp bieden aan alle burgers. De Vlaamse regering besliste om deze organisaties te motiveren om hun aanbod ook open te stellen voor de gedetineerden. En dit was toch echt wel een aparte visie.
Men gaat er van uit dat de gedetineerde, ook al zit hij in de gevangenis, nog beroep moet kunnen doen op de organisaties die hem de mogelijkheid geven om aan zichzelf te werken, om aan zijn relaties met de familie te werken, om te leren zijn vrije tijd in te vullen, … En het aanbod van deze organisaties moet hetzelfde zijn als wat er in de vrije samenleving aangeboden wordt. Zo kan de gedetineerde als hij vrijkomt makkelijker de stap naar een vervolg zetten.
De Vlaamse regering besefte dat elke gedetineerde op een bepaald moment terug deel uitmaakt van de samenleving en dat hij in de gevangenis alle kansen zou moeten krijgen om zichzelf te ontplooien. Zo wordt de kans om te recidiveren kleiner.
Mooie woorden allemaal, maar niet zo makkelijk te realiseren. En zeker niet in een arresthuis. Daar zijn we ons van bewust. Daarom zeggen we ook dat we in een arresthuis niet alles moeten organiseren: speciale opleidingen en vormingen horen eerder thuis in een gevangenis voor strafuitvoering.

Wat we wel willen bereiken in een arresthuis is:

- Een duidelijk beeld hebben van elke gedetineerde: wat zijn zijn sterke kanten, wat zijn zijn zwakke kanten? Welke mogelijkheden heeft hij nog? En samen met de gedetineerde de weg uitstippelen die hij moet gaan.
- Een basisaanbod organiseren, zodat gedetineerden kennismaken met onderwijs, vorming, sport, cultuur … zodat ze zin krijgen om het verder te zetten.
- En tenslotte werken aan zijn leven na de gevangenis: misschien gaat hij naar een andere gevangenis. Hoe kan hij wat hij hier al gedaan of gevolgd heeft verder zetten in een andere gevangenis? Maar in de meeste gevallen komen de gedetineerden van de gevangenis van Antwerpen terug vrij: hoe kunnen we ervoor zorgen dat ze niet binnen de kortste keren terug in de gevangenis belanden?

Is dit nu enkel een taak van de Vlaamse gemeenschap?

Neen, dit behoort ook tot de taak van Justitie. Daarom zeggen we ook dat alles dient te gebeuren in samenwerking. We zijn samen verantwoordelijk voor de gedetineerden en het beleid van de gevangenis. We denken dat een goede planning en duidelijke structuren ons kunnen helpen bij onze samenwerking en we staan steeds open voor de meningen van alle mensen die hier in de gevangenis wonen of werken.
Dus heb je zin om hierop te reageren? Laat het dan vooral niet. Zowel positieve als negatieve reacties zijn welkom.

Carla Michiels,
Beleidsmedewerker, Vlaamse overheid

http://wvg.vlaanderen.be/welzijnenjustitie/gedetineerden/gevangeniskrant/krant15ant.pdf


LINKS:

- Werkgroep Morkhoven Skynet
- Droit Fondamental
- Kinderpornonetwerk Zandvoort
- Gerecht Turnhout
- Justitie Turnhout
- Open Brief Procureur-Generaal
- Jacobs Zicot Turnhout
- Onkelinx Turnhout
- Zoé Genot cd-roms Zandvoort
- Hof van Beroep Antwerpen - Vervloesem
- Kinderporno ondergronds

Foto: executies in West-Vlaanderen - http://www.ethesis.net/terechtstellingen/terechtstellingen_deel_III.htm